Режиссер Эрдем Тепегоз Prime Video платформасынын жаңы проекти — «Жайкы үй» сериалына арналган Episode журналына өзүнүн бөлүмүн берди. Журналист Бурджу Асена Шахин менен болгон маек июндук санда жарык көрүп, анда режиссердун өзүнүн чыгармачылык чечимдери жана магиялык реализм жанрындагы ишинин өзгөчөлүктөрү талданган.
Тепегоздун сөзү боюнча, режиссерлукка макул болуунун себеби классикалык убакыттын ичинде саякаттоо схемасы эмес, өзгөчө драматургиялык идея болгон: башкы каарман Селин 1996-жылдын жайына келип, өзүнүн энеси менен бир куракта болот. Бул идея аркылуу үй-бүлөлүк байланыштарды муундардын көзү менен кароого мүмкүнчүлүк түзүлгөн — кыз өзүнүн энесинAuthority эмес, өзүнүн үмүттөрү жана коркуулары менен жашаган жаш кыз катары көрө баштайт. Режиссер өзүнүн «жайкы кинонун» атмосферасына чөгүү өзүнүн чыгармачылык күчүнүн булагы болгонун моюнга алган.
Түзүүчүлөр убакытты илимий-фантастикалык мамиле менен кароодон атайылап баш тартышкан. «Жайкы үйдө» убакыттын ичиндеги саякаттоо техникалык ыкма эмес, метафора: башкы каарманга өзүнүн энесин башка жактан таанып-билүү мүмкүнчүлүгүн берген ой жүгүртүү. Селин 90-жылдарды өзү жашаган эмес — аларды гана эскерүүлөрдөн билген. Ошондуктан, 1996-жыл ага өзүнүн ата-мекенинен башка жерге келгендей таасир калтырат. Ушул сезим — таң калуу менен тааныштыктын аралашмасы — окуянын кыймылдаткычына айланат. Убакыттын өзүн өзгөртүүдөн эмес, аны кароо көзкарашын өзгөртүүдөн көркөмдүк таасирге жетишүү мүмкүн.
Эпохалык визуалдык код ностальгияны пайдалануусуз түзүлгөн. Чыгармачыл топ өзүнүн милдетин өткөн заманды сырттан кароодон эмес, башкы каарман менен бирге «жашоого» коюшкан. 90-жылдардагы дачалык посёлкада өскөн Тепегоз өзүнүн сөзүндө, ошол мезгилде жашоо толкундуу, цифралык шуунун жоктугу жана учурду «толук» жашоого мүмкүнчүлүк берген мезгил болгонун белгилеген. Музыка, кийимдер, аналогдук деталдар катыштырылган чөйрөнү түзүп, азыркы Селиндин муздатпаган жана четтетилген учур менен контраст түзөт. Бул диссонанс сүрөттүн негизги эмоционалдык кыймылдаткычтарынын бири.
Сериалдын аягына чейин өзгөрүлгөн чындыктын көрүнүктүү далилдери жок. Энеси азыраак жумшарат, көрүүчү анын консерваторияда окуганын билип алат — бирок ал мезгилде бул жөнүндө эч кабар жок болгон. Режиссердин түшүндүрүүсү боюнча, айыктыруу мырзадан келген эмес, көз караштын өзгөрүшүнөн келген. Башкалардын оорунду түшүнүү, муундардын утулган мүмкүнчүлүктөрүн кабыл алуу, унутулган импульстарды калыбына келтирүү — буларды өзгөртүү өткөн мезгилди өзгөртүп жатат. «Биз көз карашты өзгөрткөндө, бүтүнүбүз өзгөрөт», — деп Тепегоз жыйынтыктаган.
Актёрдук курам менен иштөө өзүнүн тактыгын талап кылган. Сельма Эргеч менен Дерья Пынар Ак эненин ар түрдүү мезгилдеги ролдорун ойноп, ишараттар, интонациялар жана каармандын «рухий текстурасы» аркылуу байланышты түзүшкөн. Онур Сейит Яран менен Чагдаш Онур Озтүрк башкы каармандын атасынын эки түрдүү тагдырын берүүгө жетишкен. Режиссер белгилегендей, алардын ар бири «жаш» же «жетилген» версияны эмес, бир бүтүндүн ар түрдүү мезгилдерин чагылдырган.
Тасманын эмоционалдык архитектурасында өзгөчө ролду Мина Демирташ ойногон — анын каарманы үй-бүлөлүк сырларды сактаган «Пандоранын кутусуна» айланган. Нехира Эрдоган өзүнүн тереңдиги жана ички күчү менен бүт актёрдук курамдын негизин түзгөн. Тепегоздун сөзү боюнча, артисттердин тарыхка болгон толук ишеними экрандагы чыныгылыктын негизги кепили болгон.
